Latino's vormen bijna 20% van de Amerikaanse bevolking. Ongeveer een kwart geeft aan de afgelopen maand overmatig te hebben gedronken (binge drinking). Toch blijft de toegang tot alcoholbehandeling voor deze groep achter bij andere groepen, en de meeste standaardprogramma's zijn nooit gemaakt voor Spaanstalige drinkers die uit zichzelf geen hulp zoeken. Een nieuw onderzoek uit Los Angeles draaide het om en sloeg de kliniek helemaal over: stuur een buurtgezondheidswerker die de taal van de deelnemer spreekt, gewoon bij hem in de wijk langs.

Wat ze deden

Een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek onder 236 volwassen Latino's in Los Angeles, allemaal boven de limieten voor risicoarm drinken van het National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA). Niemand van hen had ooit hulp gezocht. Ze dronken al meer dan aanbevolen; het onderzoek ging naar hen toe in plaats van andersom.

De helft kreeg drie sessies in het Spaans van buurtgezondheidswerkers (community health workers, CHW's) van een lokale gemeenschapsorganisatie. Twee bestaande methodes, aangepast aan de doelgroep: Motivational Enhancement Therapy (gestructureerde gesprekken waarin je je eigen redenen om te veranderen tegen elkaar afweegt) en Strengths-Based Case Management (mensen aan hulpbronnen koppelen door voort te bouwen op wat in hun leven al wél werkt, niet op wat ontbreekt). De andere helft kreeg een folder.

Na 12 en 26 weken werd iedereen opnieuw gesproken. De hoofdmaat: het percentage dagen met zwaar drinken (5 glazen of meer voor mannen, 4 of meer voor vrouwen) in de voorgaande 90 dagen.

Wat ze vonden

Beide groepen dronken aan het eind minder. Dat is op zich al iets: een folder plus de vraag hoeveel je nou eigenlijk drinkt, blijkt niet niks. Maar de CHW-groep zakte harder, en het verschil was fors.

  • Na 26 weken: dagen met zwaar drinken -21,7 procentpunt bij de CHW-groep, -12,9 bij de folder.
  • Glazen per week: -15,9 tegenover -9,8.
  • Na 12 weken stond het al op 18,5 punten tegenover 10,3. Het effect kwam dus niet langzaam op gang, was binnen drie maanden zichtbaar en hield stand tot en met week 26.

Wat het betekent

Het interessantste zit hem niet in de therapie zelf, maar in wie hem gaf. Niemand in dit onderzoek stapte een kliniek binnen om hulp te vragen. Er kwam iemand uit de eigen buurt langs die de eigen taal sprak, drie keer, en dat was het. Veel lagere drempel dan tegenover een vreemde in een witte jas toegeven dat je te veel drinkt. En het bereikte precies de mensen die het reguliere model meestal misloopt.

Over de opzet nog wel even dit. De vergelijkingsgroep kreeg alleen een folder, geen actief alternatief, geen gesprek met een verpleegkundige, niks. Het onderzoek laat dus zien dat deze aanpak beter werkt dan bijna niets doen. Wat het niet uit elkaar trekt: hoeveel zit in de inhoud van die drie sessies, en hoeveel in het simpele feit dat er iemand langskomt en aandacht geeft. Waarschijnlijk allebei wat.

Wat me bijblijft is het mechanisme eronder. Mensen minderen sterker als iemand hun eigen patroon aan hen teruggeeft en het vervolgens aan hen laat wat ze ermee doen. Geen preek, geen doel van bovenaf. Dat is dezelfde logica als achter tempo-controle, alleen via een mens in plaats van een scherm. Een CHW schuift naast je aan en zegt zo'n beetje: zo ziet jouw drinken eruit, wat wil je daarmee.

AlcoBalance doet dat op veel kleinere schaal, met hetzelfde idee: je ziet je tempo en je piek terwijl de avond loopt, dus je merkt zelf dat je versnelt en kunt afremmen terwijl jij nog aan het roer staat. Niet pas de volgende ochtend. Een vervanging voor een mens aan de andere kant van het gesprek is het niet, en dat is precies wat dit onderzoek goed doorheeft. Maar jezelf helder zien op het moment zelf, zodat je er nog iets mee kunt, is ook tussen die gesprekken door wat waard.

Bron: Journal of Studies on Alcohol and Drugs, DOI